دوباره به فارسی می‌نویسم

مدتی طولانی به فارسی چیزی منتشر نکردم. دلیلش این نبود که حرفی نداشتم؛ دلیلش این بود که هر چه می‌نوشتم به انگلیسی نوشته می‌شد. مستندات تیم، درس‌های دوره‌ها، یادداشت‌های فنی، همه به زبانی نوشته می‌شدند که کارم در آن جریان داشت. فارسی بی‌آنکه تصمیمی گرفته باشم از چرخه‌ی نوشتنم بیرون افتاد.

اما سؤال‌ها قطع نشدند. طی این سال‌ها بارها پرسش‌هایی به دستم رسیده که پشتشان تجربه‌ی واقعی بوده است: مهندسی که نمی‌داند چطور از سطح فعلی‌اش عبور کند، تیمی که معماری‌اش زیر بار رشد ترک برداشته، کسی که یک مدل زبانی را به محصولش وصل کرده و حالا نمی‌داند چرا گاهی جواب‌های عجیب می‌گیرد. این‌ها سؤال‌های کوچکی نیستند و جواب کوتاه ندارند.

چرا دوباره فارسی

نوشتن به زبان دوم چیزی را از آدم می‌گیرد. جمله‌ها محتاط‌تر می‌شوند و ظرافت‌ها حذف می‌شوند، چون نوشتن‌شان هزینه دارد. وقتی به فارسی می‌نویسم می‌توانم دقیق‌تر باشم، و دقت دقیقاً همان چیزی است که این موضوع‌ها لازم دارند.

دلیل دوم ساده‌تر است. بیشتر محتوای فنی فارسی که می‌بینم یا ترجمه‌ی مستقیم مستندات است یا آموزش مقدماتی. چیزی که کم است، نوشته‌ای است که از دل کار واقعی بیرون آمده باشد: تصمیمی که گرفته شده، هزینه‌ای که داشته، و چیزی که بعداً معلوم شده اشتباه بوده. آن نوشته‌ها را کسی نمی‌نویسد چون نوشتن‌شان یعنی پذیرفتن اشتباه، و این کار سختی است.

قرار است درباره‌ی چه بنویسم

سه موضوع، و بیشتر از این نه:

معماری سیستم و تصمیم‌های فنی. نه الگوهای کتابی، بلکه این‌که وقتی سیستمی زیر بار می‌رود واقعاً چه چیزی می‌شکند و کدام تصمیم دو سال قبل باعثش شده است.

مسیر شغلی مهندس نرم‌افزار. مخصوصاً همان نقطه‌ای که کد زدن بیشتر دیگر جواب نمی‌دهد و چیزی که لازم است تغییر کند، جنس کار است نه مقدارش.

ساختن محصول با مدل‌های زبانی و agent‌ها. این حوزه پر است از نمایش‌های موفق و محصولات شکست‌خورده، و فاصله‌ی بین این دو تقریباً همیشه در جزئیاتی است که در دموها دیده نمی‌شود: ارزیابی، مشاهده‌پذیری، و رفتار سیستم وقتی مدل جواب بد می‌دهد.

چند وقت یک‌بار

قولی نمی‌دهم که نتوانم نگه دارم. قبلاً این کار را کرده‌ام و نتیجه‌اش همین سکوت طولانی بود. به‌جایش این را می‌گویم: هر نوشته وقتی منتشر می‌شود که حرفی برای گفتن داشته باشد، و کوتاه‌تر از آن چیزی خواهد بود که عادت داشتم بنویسم.

اگر سؤالی دارید یا موضوعی هست که دوست دارید درباره‌اش بنویسم، بگویید. نوشته‌های بعدی احتمالاً از دل همان سؤال‌ها بیرون می‌آیند.